Jod jest to niezbędny do życia pierwiastek śladowy, który w stanie naturalnym w największej ilości występuje w oceanach (ok. 50 μg/). Po utlenieniu, jodki zawarte w oceanach i morzach przechodzą do atmosfery, a następnie wraz z opadami trafiają do gleby i wód. W związku z nierównomiernym występowaniem w środowisku, tereny znacznie oddalone od oceanów są bardzo ubogie w ten pierwiastek, w związku z tym ludność zamieszkująca te tereny narażona jest na znaczne niedobory jodu. W ciągu ostatnich kilkudziesięciu z powodu zatrucia powietrza, wody oraz żywności chemikaliami, nasze organizmy przyswajają o 50% mniej jodu. Z tego też powodu jod powszechnie dodawany jest do soli. Niestety pierwiastek ten dodawany jest w bardzo małej ilości, a do tego bardzo szybko się ulatnia. Szacuje się, że około 2 bilionów ludzi na świecie (w tym 30% dzieci) ma niedobór jodu. W Europie odsetek ludzi z niedoborem tego pierwiastka wynosi aż 50%. Niedobór jodu prowadzi do takich schorzeń jak:

• w przypadku płodu i noworodków  – zwiększone ryzyko poronienia, urodzenie martwego dziecka oraz śmierci okołoporodowej, większe ryzyko wad wrodzonych oraz niższe o 10-15 stopni  IQ, a nawet kretynizm endemiczny
• w przypadku dzieci i młodzieży zbyt mała podaż jodu prowadzi do upośledzenia rozwoju umysłowego, nadpobudliwości psychoruchowej, zaburzenia wzrostu oraz problemy z mową lub słuchem.
• w przypadku dorosłych – problemy z zajściem w ciążę, niepłodność, nadciśnienie ciążowe, niedoczynność tarczycy, rak piersi  powstawanie wola guzkowatego, upośledzenie funkcji psychicznych oraz zwiększoną wrażliwość na skutki promieniowania nuklearnego

Wg Światowej Organizacji zdrowia dorośli oraz dzieci powyżej 12 r.ż powinny przyjmować 150 μg, natomiast kobiety w ciąży oraz kobiet karmiące 250 μg. Są to jednak wartości, które zapobiegają powstawanie wola.

Nie bez znaczenia jest również fakt, że kiedy w organizmie zaczyna brakować jodu, w jego miejsce zaczynają gromadzić się pierwiastki z tej samej grupy – potocznie zwane fluorowcami – brom, fluor oraz chlor. Brom powszechnie występuje w zbożach, olejach, orzechach i napojach gazowanych. fluor występuje w w większości pastach do zębów oraz wodzie pitnej. Chlor natomiast dodaje się do wody w celu wyeliminowania z niej bakterii oraz wirusów. Wszystkie trzy pierwiastki mają masę atomowa mniejsza od jodu, co oznacza, że mogą wyprzeć jod. 

Jod występuje w produktach naturalnych takich jak:

• kapusta morska (modrak morski) – 300 µg/100g
• kalmar 200 µg/100g
• dorsz 135 µg/100g
• krewetki 110 µg/100g
• proszek jajeczny 64 µg/100g
• okoń morski 60 µg/100g
• flądra, łosoś, tuńczyk – 50 µg/100g
• makrela – 45 µg/100g
• śledź – 40 µg/100g
• żółtko jaja kurzego – 33 µg/100g

Jod występuje również w wodach leczniczych. znajdujący się w takiej wodzie jod jest bardzo dobrze przyswajalny przez organizm ludzki. Mineralna woda z jodem powinna mieć co najmniej 1 mg jonów jodu na litr. Do wód o szczególnie wysokiej zawartości jodu należą: 

• Szczawa I  o zawartości 3,1 mg/l
• Szczawa II (2,4 mg/l),
• Hanna (1,8 mg/l),
• Krystynka (0,21 mg/l).

Są to wody posiadające świadectwo potwierdzające właściwości naturalnego surowca leczniczego.

Woda lecznicza Szczawa I oprócz jodu, woda ta zawiera również magnez oraz lit, który łagodzi napięcie nerwowe oraz pozytywnie wpływa na na schorzenia na tle nerwowym. Ponadto dystrybutor wody deklaruje pozytywny wpływ na przewód pokarmowy, choroby układu moczowego, chorobami krwi. otyłością i cukrzycą. Kuracja pitna wody Szczawa I polega na spożywaniu w godzinach rannych 150 ml wody leczniczej przed posiłkiem oraz 150 ml wody leczniczej w godzinach wieczornych po ostatnim posiłku. Ponadto wody też można używać do inhalacji oraz płukania jamy ustnej i gardła.Przeciwwskazaniem do spożywania wody leczniczej Szczawy są alergia na jod oraz nadczynność tarczycy.

Woda lecznicza Szczawa II oprócz wysokiej zawartości jodu, zawiera także wysoką ilość wodorowęglanów, przez co korzystnie wpływa na ogólne funkcjonowanie organizmu. Zaleca się ją w pomocniczo w chorobach przewodu pokarmowego, drogach moczowych oraz chorobach tarczycy. Zaleca się wypijanie 200 ml wody w godzinach rannych przed pierwszym posiłkiem oraz taką samą ilości w godzinach wieczornych. zalecane są również inhalacje oraz płukanie gardła i jamy ustnej.

Woda lecznicza Szczawa II oprócz sporej ilości jodu zawiera dość duża ilośc wodorowęglanów,  sodu, chlorków oraz dwutlenku węgla. pozytywnie działa na żołądek, trzustkę, dwunastnicę, drogi moczowe oraz tarczycę. Szczawa II wykazuje również działanie przeciwzapalne oraz antybakteryjne w drogach moczowych oraz przewodzie pokarmowym. Dlatego też zaleca się ją wspomagająco w niedokwaśności i nieżycie żołądka, zaburzeniach wydzielania żółci oraz zapaleniu dróg moczowych. Zauważono również jej pozytywne działanie przy otyłości, cukrzycy oraz niedoczynności tarczycy.

Zaleca się picie wody Szczawa II w ilości 200 ml rano, przed posiłkiem oraz 200 ml wieczorem, po ostatnim posiłku. wodę należy pić małymi łykami, powoli.

Szczawy II nie powinny spożywać osoby, które są nadwrażliwe na jod, mają nadczynność tarczycy być stosowana przez osoby z nadwrażliwością na jod oraz nadczynnością tarczycy. Natomiast przy nadciśnieniu tętniczym oraz skłonności do obrzęków należy ograniczyć jej spożywanie

Sprzedawca wody Szczawa I  i Szczawa II rekomenduje, aby rozcieńczać w przypadku dorosłych w proporcji 1: 1 z wodą niskozmineralizowaną lub źródlaną oraz dla dzieci w proporcji 1:2.

Woda lecznicza Hanna polecana jest osobom, które brykają sią z niską odpornością na infekcje. Ze względu na zawarty w niej jod pozytywnie wpływa na czynność tarczycy przy jej niedoczynności. Ponadto zaleca się ją przy zaburzeniach czynności przewodu pokarmowego- żołądka, dwunastnicy i trzustki oraz przy problemach z układem moczowym i oddechowym. Wodę leczniczą Hanna stosuje się także przy cukrzycy, otyłości, kamicy moczanowej raz niedoczynnością tarczycy.

Dawka lecznicza to 300 ml w godzinach porannych, 200 ml w godzinach południowych oraz 200 ml wieczorem.

Podobnie jak w przypadku Szczawy I i II przed spożyciem wody leczniczej Hanna należy rozcieńczyć w stosunku 1:1 w przypadku dorosłych i 1:2 w przypadku dzieci.

Kelp, zwany potocznie algami morskimi to grupa glonów, do których należą Morszczyn pęcherzykowaty (Fucus vesiculosus), Wielkomorszcz gruszkonośny (Macrocystis pyrifera), Listownica japońska (Laminaria japonica) oraz palczasta (łac. Laminaria digitala). Glony te powszechnie występuje w Oceanie Atlantyckim, Arktycznym oraz w mniejszej ilości w Morzu Bałtyckim i Białym. Kelp wykorzystywany był w kuchni oraz w celach leczniczych przez ludność zamieszkującą Islandię, Hawaje oraz Japonią już trzy tysiące lat temu Obecnie najczęściej stosuje się w postaci wysuszonej plechy jako proszek lub tabletkach. Zawartość jodu w kelpie to około 1500 µg na 1 g plechy. Nie jest to jednak wartość stała – zależy ona od pochodzenia, stopnia zasolenia wody, ale również od tego, kiedy algi zostały zebrane oraz przetworzone. Oprócz jodu kelp  jest źródłem magnezu, manganu, cynku, miedzi, siarki, potasu, sodu oraz chloru.

Oprócz wymienionych pierwiastków w kelpie znajdują również polisacharydy, które zwiększają uczucie sytości, a przez to zmniejszają apetyt oraz hamują wchłanianie tłuszczu w jelitach. W algach znajduje się barwnik – fukoksantyna. Nadaje na brunatną barwę oraz zwiększa termogenezę organizmu. Morszczyn pęcherzykowaty najczęściej zalecany jest w takich dolegliwościach jak niedoczynność tarczycy oraz związany z tym obrzęk śluzowaty, hashimoto, zaparcia, insulinoodporność oraz w celu pprawy lipidogramu. Producenci suplementów z kelpem sugerują spożywanie do 1000 mg kelpu,co odpowiada 1500-2000 … jodu. Należy jednak pamiętać, że ilość spożywanego kelpu nie jest równoważny z wchłanianiem i przyswajaniem jodu, więc przedawkowanie tym pierwiastkiem nam nie grozi. Natomiast w przypadku nadmiernego spożycia glonów, obecne w nim frakcje błonnika mogą doprowadzić do biegunek, zaparć, nudności oraz wymiotów. Ponadto wodorosty są często zatrute związkami arsenu.

Jod występuje również w takich roślinach jak szpinak, ziemniaki, marchew, szparagi i bób. Nieznaczne ilości występują również w pokrzywie, kukurydzy, roślinach strączkowych, trawach oraz zbożach. Są to jednak zbyt małe ilości, aby mogły zapewnić dzienne zapotrzebowanie na ten pierwiastek.

Podsumowując, jod to niezbędnym mikroelementem, który powoduje prawidłowe funkcjonowanie organizmu ludzkiego. Niestety większość ludzi kojarzy sobie jod tylko i wyłącznie z prawidłowym funkcjonowaniem tarczycy. Tarczyca oprócz funkcji wydzielniczej pełni również funkcję immunostymulującą – unieszkodliwia znajdujące się we krwi wirusy oraz bakterie. Przy zaburzeniu czynności tego ważnego organu mamy problem z odpowiednim trawieniem, a konsekwencją tego jest gromadzenie się w ciele toksyn, które z kolei powodują wiele poważnych chorób. Ponadto jod pomaga kontrolować wagę ciała, wspomaga wytwarzanie energii w organizmie, warunkuje inteligencję i pamięć oraz pozytywnie wpływa na reprodukcję.

Bibliografia:

1. Nowak R.; Jod – Niechciana Prawda; Gdynia, 2013
2. Farrow L.; Jod leczy; Wydawnictwo Purana
3. Sircus M.; Samodzielna i bezpieczna terapia jodem;
4. https://woda-lecznicza.pl/naturalne-wody-lecznicze/23-szczawa-i-duopack.html
5. https://www.czytelniamedyczna.pl/2123,niedobory-zywieniowe-jodu-konsekwencje-kliniczne.html
6. https://www.czytelniamedyczna.pl/5426,profilaktyka-niedoboru-jodu.html